متر لیزری بوش: کدام مدل برای کدام کار و چطور درست اندازه بگیریم

اگر دنبال متر لیزری بوش هستید، انتخاب از روی یک سؤال شروع می‌شود: بیشترین فاصله‌ای که باید بگیرید داخل اتاق است یا بیرون ساختمان؟ برای اتاق و واحد مسکونی GLM 40 با برد ۴۰ متر کافی است، برای کارگاه ساختمانی که ابزار زمین می‌خورد و خاک می‌بیند GLM 50-27 C با بدنهٔ IP۶۵ و بلوتوث جواب می‌دهد، و برای نما و محوطه که نقطهٔ لیزر زیر آفتاب دیده نمی‌شود، مدل‌های دوربین‌دار GLM 100-25 C و GLM 150-27 C. بقیهٔ این راهنما می‌گوید هر عدد روی جعبه در عمل چه معنایی دارد و دستگاه را چطور درست به کار ببرید.

متر لیزری چیست و جای متر نواری را کجا می‌گیرد

متر لیزری یک پالس نور لیزر به سطح روبه‌رو می‌فرستد، بازتاب آن را می‌گیرد و از روی زمان یا اختلاف فاز رفت‌وبرگشت، فاصله را حساب می‌کند. نتیجه این است که اندازه‌گیری تک‌نفره می‌شود: نه کسی لازم است سر دیگر متر را بگیرد و نه نوار وسط اتاق خم می‌شود. در همهٔ مدل‌های GLM فروشگاه، زمان معمول هر اندازه‌گیری ۰٫۵ ثانیه است و در GLM 40 و مدل‌های بالاتر، در شرایط سخت تا ۴ ثانیه طول می‌کشد.

با این حال متر نواری از جعبه‌ابزار حذف نمی‌شود. لیزر به سطح نیاز دارد تا نور برگردد؛ برای اندازهٔ لبهٔ یک پروفیل، قطر یک لوله یا فاصلهٔ دو نقطه روی یک تخته که چیزی پشتش نیست، نوار هنوز سریع‌تر است. متر لیزری برای فاصله‌های اتاق‌به‌اتاق، ارتفاع سقف، متراژ کف و دیوار و هر جایی ساخته شده که نوار باید در هوا معلق بماند.

برد اندازه‌گیری؛ عدد اول اسم مدل

در نام‌گذاری بوش، عدد بعد از GLM همان برد اسمی است: GLM 40 تا ۴۰ متر، GLM 50-27 C تا ۵۰ متر، GLM 100-25 C تا ۱۰۰ متر و GLM 150-27 C تا ۱۵۰ متر. حرف C در انتهای نام یعنی دستگاه اتصال بلوتوث دارد و G یعنی پرتو سبز است؛ منطق کامل این حروف را در معنی حروف مدل ابزار بوش نوشته‌ایم. GLM 20 هم که از اسمش پیداست تا ۲۰ متر می‌گیرد.

این برد را در شرایط مناسب به دست می‌آورید: سطح هدف روشن و مات، و نوری که نقطهٔ لیزر را محو نکند. روی دیوار گچی داخل ساختمان دستگاه تقریباً تا برد اسمی‌اش کار می‌کند؛ بیرون، زیر آفتاب و روی سطح تیره یا براق، برد مؤثر کم می‌شود. پس قاعدهٔ خرید ساده است: بلندترین فاصله‌ای را که واقعاً می‌گیرید در نظر بگیرید و مدلی بخرید که بردش با فاصلهٔ خوبی از آن بالاتر باشد. برای آپارتمان، ۲۰ تا ۴۰ متر کافی است؛ برای سالن، سوله و انبار، ۵۰ متر؛ برای طول ساختمان از بیرون و محوطه، ۱۰۰ متر به بالا.

دقت؛ ± ۱٫۵ میلی‌متر در برابر ± ۳ میلی‌متر

همهٔ مدل‌های GLM فروشگاه به جز GLM 20 دقت معمول ± ۱٫۵ میلی‌متر دارند و GLM 20 روی ± ۳ میلی‌متر است. برای متراژ اتاق، سفارش فرش یا برآورد رنگ این تفاوت دیده نمی‌شود. جایی به چشم می‌آید که یک اندازه چند بار با هم جمع می‌شود یا قطعه دقیقاً در یک فاصلهٔ بسته می‌نشیند؛ مثل سفارش کابینت توکار یا شیشهٔ پارتیشن بین دو دیوار. کابینت‌ساز و کسی که با این عدد سفارش ساخت می‌دهد، بهتر است سراغ ± ۱٫۵ برود.

«معمول» در برگهٔ مشخصات کلمهٔ مهمی است: یعنی در فاصلهٔ متوسط، هدف خوب و دمای عادی. هرچه فاصله بیشتر و نور محیط شدیدتر باشد، انحراف بیشتر می‌شود. اگر عددی برایتان حیاتی است، اندازه را دو بار بگیرید و اگر دو عدد با هم نخواندند، به هدف یا دست خودتان شک کنید نه به دستگاه.

مقایسهٔ مدل‌های متر لیزری بوش در یک جدول

مدل	برد	دقت معمول	رنگ پرتو	زاویه‌سنج	انتقال داده	حفاظت	تغذیه
GLM 20	۲۰ متر	± ۳ میلی‌متر	قرمز	ندارد	ندارد	—	۲ باتری AAA
GLM 40	۴۰ متر	± ۱٫۵ میلی‌متر	قرمز	ندارد	ندارد	IP۵۴	۲ باتری AAA
GLM 50-27 C	۵۰ متر	± ۱٫۵ میلی‌متر	قرمز	۳۶۰ درجه	بلوتوث ۴٫۲	IP۶۵	۲ باتری AA
GLM 50-27 CG	۵۰ متر	± ۱٫۵ میلی‌متر	سبز	۳۶۰ درجه	بلوتوث ۴٫۲	IP۶۵	۲ باتری AA
GLM 100-25 C	۱۰۰ متر	± ۱٫۵ میلی‌متر	قرمز + دوربین	۳۶۰ درجه	بلوتوث ۴٫۲	IP۵۴	۳ باتری AA
GLM 150-27 C	۱۵۰ متر	± ۱٫۵ میلی‌متر	قرمز + دوربین	۳۶۰ درجه	بلوتوث ۴٫۲ و کابل USB	IP۵۴	باتری لیتیومی داخلی

وزن‌ها هم فرق معناداری دارند: GLM 40 حدود ۰٫۰۹ کیلوگرم، GLM 20 حدود ۰٫۱۳، سری GLM 50-27 حدود ۰٫۲، GLM 150-27 C حدود ۰٫۲۱ و GLM 100-25 C حدود ۰٫۲۳ کیلوگرم. حافظه از ۱۰ مقدار در GLM 40 به ۳۰ مقدار در سری GLM 50-27 و ۵۰ مقدار در دو مدل دوربین‌دار می‌رسد. همهٔ این مدل‌ها را کنار هم در دستهٔ متر لیزری فروشگاه می‌بینید.

پرتو سبز، دوربین و کار در فضای باز

مشکل اصلی متر لیزری بیرون از ساختمان اندازه نیست، دیدن نقطه است. وقتی نقطه را نمی‌بینید، نمی‌دانید دستگاه دقیقاً به کجا خورده و ممکن است فاصلهٔ یک درخت یا نردهٔ پشت هدف را خوانده باشد. بوش دو راه حل برای این مشکل دارد.

پرتو سبز

GLM 50-27 CG همان GLM 50-27 C است با دیود لیزر ۵۱۵ نانومتری سبز به جای ۶۳۵ نانومتری قرمز. چشم انسان به نور سبز حساس‌تر است، پس در اتاق پرنور، سالن با پنجره‌های بزرگ و نمای سایه‌دار نقطه را راحت‌تر پیدا می‌کنید. برد و دقت دو مدل یکی است؛ سبز برای دیده‌شدن است، نه برای دورتر رفتن.

دوربین دیجیتال

GLM 100-25 C و GLM 150-27 C یاب دوربینی با زوم دارند: تصویر هدف روی صفحه‌نمایش می‌آید و یک علامت نشانه‌گیری روی آن است. یعنی حتی وقتی نقطهٔ لیزر در آفتاب کاملاً محو شده، از روی صفحه می‌بینید دستگاه به کجا نشانه رفته است. در فاصله‌های بلند بیرون از ساختمان، همین یاب است که نشانه‌گیری را عملی می‌کند. هر دو مدل رزوهٔ ۱/۴ اینچ سه‌پایه دارند و روی سه‌پایه لرزش دست از اندازه‌گیری دور حذف می‌شود.

زاویه‌سنج، بلوتوث و حالت‌های محاسبه

مدل‌های سری C یک حسگر شیب دارند که زاویه را در بازهٔ ۰ تا ۳۶۰ درجه با دقت ± ۰٫۲ درجه نشان می‌دهد. کاربرد روزمره‌اش اندازه‌گرفتن شیب رمپ، پلکان یا سقف شیروانی بدون تراز جداگانه است. GLM 40 این حسگر را ندارد، اما طول، مساحت، حجم و ارتفاع غیرمستقیم را حساب می‌کند و سه اندازهٔ آخر را روی صفحه نگه می‌دارد.

بلوتوث وقتی ارزش دارد که اندازه‌ها باید جایی ثبت شوند. GLM 50-27 C و GLM 50-27 CG به اپلیکیشن Bosch MeasureOn وصل می‌شوند و عدد مستقیم روی نقشه یا عکس اتاق می‌نشیند؛ دیگر لازم نیست ده‌ها عدد را روی کاغذ بنویسید و بعد اشتباه بخوانید. GLM 150-27 C علاوه بر بلوتوث با کابل USB هم داده می‌دهد. اگر فقط عدد را می‌خوانید و همان‌جا می‌برید یا سفارش می‌دهید، بلوتوث هزینه‌ای است که استفاده نمی‌شود.

بدنه و باتری؛ کارگاه با خانه فرق دارد

کد IP دو رقم دارد: رقم اول مقاومت در برابر گرد و خاک و رقم دوم در برابر آب. IP۵۴ یعنی دستگاه در برابر گرد و پاشش آب محافظت شده؛ IP۶۵ یعنی بدنه در برابر گرد و غبار کاملاً بسته است و در برابر جت آب کم‌فشار هم مقاومت دارد. GLM 50-27 C و CG با IP۶۵، بدنهٔ لاستیکی و تحمل سقوط از ۱٫۵ متر برای کارگاه ساختمانی و گچ‌وخاک ساخته شده‌اند. GLM 40 هم IP۵۴ و تحمل سقوط از ۱ متر دارد و برای کار داخلی کافی است.

دربارهٔ باتری: GLM 20 و GLM 40 با دو باتری AAA کار می‌کنند و برای GLM 20 بوش حدود ۵۰۰۰ اندازه‌گیری با هر ست باتری اعلام کرده است. سری GLM 50-27 دو باتری AA و GLM 100-25 C سه باتری AA می‌خواهند. GLM 150-27 C باتری لیتیوم‌یونی داخلی ۳٫۶ ولت و ۳۱۲۰ میلی‌آمپرساعت دارد و شارژ می‌شود؛ یعنی باید شارژش را مثل گوشی حواستان باشد. همهٔ مدل‌های GLM پس از ۵ دقیقه بی‌کاری خودشان خاموش می‌شوند.

ZAMO و GLM 20؛ برای کارهای خانه

GLM 20 یک دکمه دارد و یک کار: فاصله را تا ۲۰ متر می‌گیرد، ۰٫۱۳ کیلوگرم وزن دارد و در جیب پیراهن جا می‌شود. حالت مساحت و حجم ندارد و برای متراژ دیوار باید دو عدد را خودتان ضرب کنید. ست ZAMO بوش از سری خانگی بوش است و ست آن طبق مشخصات رسمی بوش با سه آداپتور می‌آید: آداپتور خط لیزری که نقطه را به خط تبدیل می‌کند و برای ترازکردن تابلو و قفسه به کار می‌رود، آداپتور چرخ برای اندازهٔ سطح‌های منحنی و آداپتور نواری برای فاصله‌های کوتاه. اگر برای خانه یک ابزار چندکاره می‌خواهید، ZAMO منطقی است؛ اما برای خط‌کشی دقیق کاشی و کابینت، تراز لیزری ابزار اصلی است که در راهنمای تراز لیزری بوش جدا بررسی شده است.

روش درست اندازه‌گیری با متر لیزری

نقطهٔ مرجع را بشناسید

متر لیزری فاصله را از یک نقطهٔ مرجع روی بدنه حساب می‌کند و پیش‌فرض، لبهٔ پشت دستگاه است. پس برای طول اتاق، پشت دستگاه را به دیوار بچسبانید نه جلوی آن را. اگر از روی سه‌پایه اندازه می‌گیرید، مرجع را روی رزوهٔ سه‌پایه بگذارید؛ نماد مرجع روی صفحه نشان می‌دهد کدام فعال است. بیشتر خطاهای چندسانتی‌متری از همین‌جا می‌آید.

مساحت و ارتفاع غیرمستقیم

برای مساحت، حالت مساحت را بزنید، طول و بعد عرض را بگیرید؛ دستگاه حاصل‌ضرب را نشان می‌دهد. ارتفاع غیرمستقیم برای جایی است که به نقطهٔ بالا دسترسی ندارید، مثل لبهٔ بام یا بالای یک ستون: دستگاه را ثابت نگه دارید، یک بار فاصلهٔ افقی تا پای دیوار را بگیرید و یک بار فاصلهٔ مایل تا نقطهٔ بالا، به همان ترتیبی که صفحهٔ دستگاه نشان می‌دهد؛ دستگاه با رابطهٔ فیثاغورس ارتفاع را حساب می‌کند. شرط درستی نتیجه این است که بین دو اندازه، دستگاه از جایش تکان نخورد.

هدف را جدی بگیرید

شیشه، آینه، کاشی براق و سطح آب نور را منحرف می‌کنند یا از خود رد می‌کنند و عدد اشتباه می‌دهند. روی این سطح‌ها یک کاغذ یا مقوای روشن بچسبانید. بیرون از ساختمان و در فاصلهٔ زیاد، صفحهٔ هدف لیزری نتیجه را پایدارتر می‌کند. لنز جلوی دستگاه را هم تمیز نگه دارید؛ گرد گچ روی لنز برد را کم می‌کند.

کدام متر لیزری بوش را بخرم؟

• متراژ خانه، خرید فرش و پرده، کار گاه‌به‌گاه: GLM 20 یا ست ZAMO اگر آداپتورها به کارتان می‌آید.
• برق‌کار، کاشی‌کار، کابینت‌ساز و نقاش داخل ساختمان: GLM 40 با دقت ± ۱٫۵ میلی‌متر، حالت مساحت و حجم و وزن ۰٫۰۹ کیلوگرم.
• کارگاه ساختمانی، ناظر و برآورد متریال با گزارش: GLM 50-27 C با IP۶۵، زاویه‌سنج و بلوتوث. اگر در فضای پرنور کار می‌کنید، نسخهٔ سبز GLM 50-27 CG.
• برداشت نما، محوطه و سوله: GLM 100-25 C با دوربین و برد ۱۰۰ متر؛ اگر فاصله‌ها بیشتر است یا باتری قابل‌شارژ می‌خواهید، GLM 150-27 C.

پیش از خرید، کد مدل روی بدنه و جعبه را با نام دقیق کالا مقایسه کنید؛ نکته‌های تشخیص کالای اصل را در تشخیص ابزار بوش اصل از تقلبی آورده‌ایم. فهرست کامل را در دستهٔ متر لیزری جهان‌بان ببینید.

سؤالات متداول

بهترین متر لیزری بوش برای کار ساختمانی کدام است؟

برای کارگاه، GLM 50-27 C یا نسخهٔ سبز آن؛ چون بدنهٔ IP۶۵ و تحمل سقوط از ۱٫۵ متر دارند و زاویه‌سنج و بلوتوث هم کنارشان است. اگر کار شما بیشتر بیرون و فاصله‌ها بلند است، مدل دوربین‌دار GLM 100-25 C.

متر لیزری چقدر دقیق است؟

مدل‌های GLM فروشگاه در شرایط معمول ± ۱٫۵ میلی‌متر و GLM 20 ± ۳ میلی‌متر خطا دارند. در فاصلهٔ زیاد، زیر آفتاب و روی سطح تیره یا براق این خطا بیشتر می‌شود.

متر لیزری در فضای باز و زیر آفتاب کار می‌کند؟

کار می‌کند، اما نقطهٔ قرمز را به‌سختی می‌بینید. پرتو سبز GLM 50-27 CG دید را بهتر می‌کند و یاب دوربینی GLM 100-25 C و GLM 150-27 C امکان نشانه‌گیری بدون دیدن نقطه را می‌دهد.

عدد ۵۰ یا ۱۰۰ در اسم متر لیزری بوش یعنی چه؟

عدد اول بعد از GLM برد اسمی به متر است؛ GLM 50-27 C تا ۵۰ متر و GLM 100-25 C تا ۱۰۰ متر می‌گیرد. حرف C یعنی اتصال بلوتوث و G یعنی پرتو سبز.

با متر لیزری می‌شود ارتفاع ساختمان را اندازه گرفت؟

اگر سطحی بالای سر دارید که پرتو به آن بخورد، مستقیم؛ وگرنه با حالت ارتفاع غیرمستقیم و دو اندازهٔ افقی و مایل از یک نقطهٔ ثابت. GLM 40 این حالت را دارد.

متر لیزری خوب آن است که بردش از بلندترین فاصلهٔ کارتان جلوتر باشد، نقطه‌اش را در محیط کارتان ببینید و بدنه‌اش با کارگاهتان کنار بیاید. این سه را که مشخص کنید، انتخاب بین شش مدل GLM و ست ZAMO به یکی دو گزینه می‌رسد.