انواع سنباده برقی و کاربرد هرکدام؛ از سنباده لرزان تا تانکی و سقفی
سنباده لرزان، گرد اوربیتال، تانکی و سقفی هرکدام برای یک مرحله از کار ساخته شده‌اند. فرق حرکت کفی، درجهٔ سنباده، مکش غبار و تفاوت سنباده با دستگاه پولیش را با مدل‌های بوش ببینید.
انواع سنباده برقی را از روی حرکت کفی و شکل آن می‌شناسند: سنباده لرزان کفی مستطیل که کاغذ را در دایره‌های ریز می‌لرزاند و تا گوشه می‌رود، سنباده گرد اوربیتال که کفی گرد را هم‌زمان می‌لرزاند و می‌چرخاند و ردِ دایره‌ای جا نمی‌گذارد، سنباده تانکی که نوار سنباده را مثل شنی تانک دور دو غلتک می‌گرداند و سریع‌ترین برداشت را دارد، و سنباده سقفی یا زرافه‌ای با سر گرد بزرگ روی دستهٔ بلند برای دیوار و سقف. دستگاه پولیش ظاهرش شبیه است اما کارش پرداخت رنگ است، نه برداشتن ماده. انتخاب درست یعنی اول بدانید روی چه سطحی و تا چه مرحله‌ای کار می‌کنید.
انواع سنباده برقی در یک نگاه
هر سنباده برقی بین دو چیز تعادل می‌گیرد: سرعت برداشت ماده و ظرافت سطحی که تحویل می‌دهد. سنباده تانکی در یک سر این طیف است؛ لایهٔ رنگ قدیمی یا ناصافی تخته را زود برمی‌دارد ولی اگر لحظه‌ای روی یک نقطه بماند، گود می‌اندازد. سنباده لرزان کفی مستطیل در سر دیگر است؛ آرام کار می‌کند ولی سطح صاف و بی‌موج پیش از رنگ می‌دهد. سنباده گرد اوربیتال وسط این دو می‌نشیند و برای همین اگر قرار است فقط یک سنباده بخرید، معمولاً همین انتخاب درست است. سنباده سقفی هم در اصل همان حرکت دوار است که برای ارتفاع و سطح‌های بزرگ گچ و کناف بازطراحی شده.
همهٔ این مدل‌ها در دستهٔ سنباده برقی جهانبان کنار هم آمده‌اند و حروف مدل بوش هم همین تفکیک را نشان می‌دهد: GSS برای لرزان مستطیل، GEX برای گرد اوربیتال و GBS یا PBS برای نواری. معنی کامل این حروف را در راهنمای حروف کد مدل ابزار بوش نوشته‌ایم.
سنباده لرزان کفی مستطیل؛ برای سطح صاف و گوشه‌ها
در سنباده لرزان یا «اوربیتال ساده» کفی نمی‌چرخد؛ فقط در مدار کوچکی می‌لرزد. چون کفی چهارگوش است، تا کنج قاب در، لبهٔ کمد و زیر لبهٔ قفسه می‌رسد، جایی که کفی گرد جا نمی‌شود. برداشتش کم است و همین آن را برای مرحلهٔ آخر کار مناسب می‌کند: سنباده‌زدن بین دو دست رنگ یا کیلر، صاف‌کردن درز بتونه روی چوب و پرداخت لبه.
نمونهٔ بوش این رده GSS 20-18 A است با موتور ۲۰۰ وات، کفی ۹۰ در ۱۸۳ میلی‌متر، قطر مدار نوسان ۲ میلی‌متر و وزن ۱٫۶ کیلوگرم. مدار ۲ میلی‌متری یعنی حرکت ریز و کنترل‌شده؛ دستگاه را روی سطح بکشید و فشار ندهید، چون فشار دست فقط نوسان را کند می‌کند و کاغذ را زودتر می‌سوزاند.
سنباده گرد اوربیتال (لرزان گرد یا اکسنتریک)
کفی گرد این سنباده دو حرکت هم‌زمان دارد: دور محور خودش می‌چرخد و در مدار کوچکی هم می‌لرزد. نتیجه این است که هیچ دانهٔ ساینده‌ای دو بار از یک مسیر رد نمی‌شود و آن خط‌های دایره‌ای ریز که بعد از رنگ‌کردن تازه پیدا می‌شوند، روی کار نمی‌ماند. برداشتش از لرزان مستطیل بیشتر است و سطح نهایی‌اش از تانکی بسیار تمیزتر؛ برای همین روی مبل و میز چوبی، در کابینت، بدنهٔ فلزی و حتی بتونهٔ دیوار کار می‌کند. تنها ضعفش گوشهٔ نود درجه است که کفی گرد به آن نمی‌رسد. برای کنج‌های تنگ، ابزار همه‌کاره با پد سنباده دلتا هم به کار می‌آید؛ راهنمای مولتی تول را ببینید.
قطر مدار؛ عددی که رفتار دستگاه را تعیین می‌کند
همهٔ مدل‌های گرد اوربیتال فروشگاه کفی ۱۲۵ میلی‌متری دارند، پس فرق اصلی‌شان در قطر مدار است. سنباده لرزان گرد بوش GEX 125 A با موتور ۲۹۰ وات، قطر مدار ۲٫۶ میلی‌متر و ۱۵۰۰۰ تا ۲۴۰۰۰ نوسان در دقیقه کار می‌کند و ۱٫۴ کیلوگرم وزن دارد؛ لرزش اعلام‌شده‌اش ۳٫۸ متر بر مجذور ثانیه است و برای پرداخت ظریف پیش از رنگ ساخته شده. سنباده بوش PEX 400 AE با ۳۷۰ وات، قطر مدار ۵ میلی‌متر و نوسان قابل تنظیم ۴۰۰۰ تا ۲۶۰۰۰ در دقیقه، برداشت تهاجمی‌تری دارد و ۱٫۹ کیلوگرم وزن دارد. مدار بزرگ‌تر یعنی هر دور مسافت بیشتری روی سطح طی می‌شود: ماده زودتر برداشته می‌شود ولی سطح کمی زبرتر می‌ماند. پس اگر بیشتر رنگ قدیمی برمی‌دارید و سطح بزرگ دارید، PEX 400 AE؛ اگر بیشتر پرداخت نهایی و کار کابینت دارید، GEX 125 A.
بوش PEX 400 AE را برای چوب، سطح رنگ‌شده و لاک‌خورده، بتونه و گچ، روی سطح صاف یا خمیده معرفی می‌کند و تنظیم دور الکترونیکی‌اش اجازه می‌دهد برای پولیش سبک با پد مخصوص، دور را پایین بیاورید. دستهٔ دوم هم دارد که کار عمودی و بالای سر را راحت‌تر می‌کند.
نسخهٔ شارژی
اگر روی داربست، داخل کمد دیواری یا در ساختمان بی‌برق کار می‌کنید، سنباده لرزان شارژی بوش GEX 185-LI همان کفی ۱۲۵ میلی‌متری را با باتری ۱۸ ولت و قطر مدار ۲٫۵ میلی‌متر می‌گرداند و وزن اعلام‌شده‌اش ۰٫۹۳ کیلوگرم است. برای یک شیفت کامل سنباده‌زنی پشت‌سرهم، مدل سیم‌دار منطقی‌تر است.
سنباده تانکی یا نواری؛ برای برداشت سریع
اسم «تانکی» از نوار سنبادهٔ بسته‌ای آمده که دور دو غلتک می‌چرخد و مثل شنی تانک روی سطح حرکت می‌کند. همهٔ نوار در یک جهت و با سرعت ثابت روی کار می‌کشد، پس برداشتش از هر سنبادهٔ دیگری بیشتر است. جایش جایی است که لایه‌ای ضخیم باید برود: رنگ و لاک چند لایهٔ درِ چوبی قدیمی، تخته‌ای که ضخامتش یکدست نیست، درز چسب دو تخته و صاف‌کردن لبهٔ کار.
سنباده تانکی بوش PBS 75 A موتور ۷۱۰ وات دارد و نوار ۷۵ در ۵۳۳ میلی‌متری را با سرعت ۳۵۰ متر در دقیقه می‌گرداند؛ سطح سایش زیر دستگاه ۷۶ در ۱۶۵ میلی‌متر است و ۳٫۴ کیلوگرم وزن دارد. سیستم خودکار نوار را وسط غلتک نگه می‌دارد، پس نوار حین کار به لبه نمی‌لغزد. بوش آن را برای چوب تا فلز و برداشتن رنگ و لاک معرفی کرده است.
کجا سنباده تانکی نزنید
روی روکش چوب و ام‌دی‌اف روکش‌دار، سنباده تانکی در چند ثانیه از لایهٔ نازک روکش رد می‌شود. همیشه دستگاه را در جهت الیاف چوب و در حال حرکت نگه دارید، پیش از تماس روشنش کنید و پیش از برداشتن از سطح خاموش نکنید؛ ایستادن روی یک نقطه یعنی گودی‌ای که بعد با هیچ سنباده‌ای صاف نمی‌شود. بعد از سنباده تانکی معمولاً سراغ سنباده گرد اوربیتال می‌روند تا رد خطی نوار پاک شود.
سنباده سقفی، دیواری یا زرافه‌ای
بتونه‌کاری یک واحد کامل یا سقف کناف را با سنبادهٔ دستی کوچک نمی‌شود تمام کرد؛ هم دست به سقف نمی‌رسد و هم سطح بزرگ است. سنباده سقفی یک کفی گرد بزرگ را سر دستهٔ بلند می‌نشاند تا نقاش و کناف‌کار ایستاده روی زمین دیوار و سقف را بگیرد. اسم «زرافه‌ای» از همین گردن بلند است.
سنباده سقفی بوش GTR 550 موتور ۵۵۰ وات و کفی ۲۱۵ میلی‌متری دارد، کاغذ ۲۲۵ میلی‌متری می‌بندد و دورش از ۳۴۰ تا ۹۱۰ در دقیقه تنظیم می‌شود؛ وزنش ۴٫۸ کیلوگرم است. سرِ منعطفش روی سقف و دیوار می‌خوابد و آسیب سطح را کم می‌کند، و مکش سقفی کفی را به سطح می‌چسباند تا وزن دستگاه کمتر حس شود. برس سگمنتی جداشونده اجازه می‌دهد تا کنار دیوار سنباده بزنید و دستهٔ قطعه‌ای طول را با کار تطبیق می‌دهد. بوش آن را برای نقاش، کناف‌کار و کار داخلی ساختمان روی دیوار و سقف معرفی کرده است.
دور قابل تنظیم روی بتونهٔ تازه به کار می‌آید: با دور پایین‌تر شروع کنید تا سطح نرم موج برندارد. بوش کاغذ همراه این دستگاه را درجهٔ ۱۸۰ اعلام کرده است، درجه‌ای که برای پرداخت بتونه پیش از رنگ کافی است.
سنباده یا دستگاه پولیش؟
این دو را زیاد با هم اشتباه می‌گیرند، چون دستگاه پولیش هم کفی گرد دارد. اما سنباده با دانهٔ ساینده ماده برمی‌دارد و پولیش با اسفنج یا پشم و خمیر، خش سطحی رنگ را پرداخت می‌کند و براقی برمی‌گرداند. پولیش‌های بوش این دسته دوارند و دورشان پایین و قابل کنترل است تا حرارت روی رنگ جمع نشود. کسی که رنگ خودرو را با سنبادهٔ زبر «پولیش» کند، لایهٔ شفاف را برمی‌دارد.
در دستهٔ دستگاه پولیش سه مدل بوش هست. پولیش بوش GPO 11-180 S با ۱۱۰۰ وات اسفنج ۱۸۰ میلی‌متری را از ۹۰۰ تا ۳۸۰۰ دور می‌گرداند و ۲٫۱ کیلوگرم وزن دارد؛ برای پولیش کامل بدنهٔ خودرو. GPO 950 با ۹۵۰ وات و دور بی‌باری ۲۱۰۰ نسخهٔ ساده‌ترِ همین کار است. پولیش شارژی بوش GPO 12V-77 با باتری ۱۲ ولت و پد ۷۷ میلی‌متری از ۶۰۰ تا ۲۲۰۰ دور می‌چرخد و برای خش موضعی، لبه و جای تنگ بدنه است. فرق پولیش با فرز را هم در راهنمای انواع فرز توضیح داده‌ایم.
درجهٔ سنباده؛ از زبر به نرم
عدد روی کاغذ سنباده درشتی دانه را نشان می‌دهد: عدد کمتر یعنی دانهٔ درشت‌تر و برداشت بیشتر، عدد بیشتر یعنی سطح نرم‌تر. بوش در بستهٔ کاغذ ۱۲۵ میلی‌متری ترکیبی، درجهٔ ۸۰ را برای سنباده‌زنی زبر، ۱۲۰ را برای نرم و ۲۴۰ را برای خیلی نرم گذاشته است و کاغذ همراه GTR 550 درجهٔ ۱۸۰ برای چوب و رنگ است. در فهرست اقلام همراه PEX 400 AE و PBS 75 A هم بوش کاغذ و نوار درجهٔ ۸۰ آورده است، چون کار اول این دو برداشت است.
ترتیب معمول برای بازسازی یک میز یا در چوبی این است:
- درجهٔ ۸۰: برداشتن رنگ و لاک قدیمی و صاف‌کردن ناهمواری.
- درجهٔ ۱۲۰: پاک‌کردن خط‌های درشت مرحلهٔ قبل.
- درجهٔ ۱۸۰: سطح آماده برای رنگ یا روغن.
- درجهٔ ۲۴۰: سنباده‌زدن سبک بین دو دست رنگ یا لاک.
قاعدهٔ اصلی این است که از یک درجه به درجه‌ای خیلی دورتر نپرید؛ اگر از ۸۰ مستقیم سراغ ۲۴۰ بروید، کاغذ نرم نمی‌تواند خط‌های عمیق را پاک کند و آن خط‌ها زیر رنگ پیدا می‌شوند. بین هر مرحله هم غبار سطح را بگیرید، وگرنه دانه‌های جدا‌شدهٔ درشت روی کاغذ نرم خط می‌اندازند.
مکش گردوغبار؛ برای کار و برای ریه
غبار سنباده دو مشکل دارد: کاغذ را زود پر می‌کند و ریز است و در هوا می‌ماند. PEX 400 AE و PBS 75 A جعبهٔ غبار میکروفیلتر دارند که برای کار کوتاه کافی است. برای کار طولانی، بتونهٔ دیوار و گچ، شلنگ جاروبرقی صنعتی را به خروجی دستگاه وصل کنید؛ بوش کار بدون غبار GTR 550 را با جاروبرقی صنعتی بوش GAS 35 L AFC اعلام کرده است. انتخاب مکنده بر اساس کلاس غبار، پریز روشن‌شدن خودکار و قطر شلنگ را در راهنمای جاروبرقی صنعتی نوشته‌ایم.
مقایسهٔ انواع سنباده برقی
| نوع | حرکت و شکل کفی | کار اصلی | مدل‌های نام‌برده |
|---|---|---|---|
| لرزان کفی مستطیل | نوسان در مدار ریز، کفی چهارگوش | پرداخت نهایی، گوشه و لبه، بین دو دست رنگ | GSS 20-18 A با کفی ۹۰ در ۱۸۳ میلی‌متر |
| گرد اوربیتال | چرخش و نوسان هم‌زمان، کفی گرد ۱۲۵ میلی‌متر | مبل و کابینت، رنگ‌برداری سبک، بتونه | GEX 125 A، PEX 400 AE، GEX 185-LI |
| تانکی یا نواری | نوار بسته روی دو غلتک | برداشت سریع رنگ و لاک، صاف‌کردن تخته | PBS 75 A با نوار ۷۵ در ۵۳۳ میلی‌متر |
| سقفی یا زرافه‌ای | کفی گرد ۲۱۵ میلی‌متر روی دستهٔ بلند | بتونه، گچ و کناف دیوار و سقف | GTR 550 |
| دستگاه پولیش | دوار با اسفنج، دور پایین | پولیش و خش‌گیری رنگ خودرو | GPO 11-180 S، GPO 950، GPO 12V-77 |
کدام سنباده برقی را بخرم؟
- نجاری و مبل‌سازی، اگر فقط یک سنباده می‌خرید: گرد اوربیتال؛ برای پرداخت ظریف GEX 125 A.
- بازسازی در و پنجرهٔ چوبی و رنگ‌برداری روی سطح بزرگ: اول PBS 75 A برای برداشت، بعد گرد اوربیتال برای پاک‌کردن رد نوار.
- رنگ‌برداری و پرداخت با یک دستگاه: PEX 400 AE با مدار ۵ میلی‌متری و دور قابل تنظیم.
- بتونه و کناف دیوار و سقف: GTR 550 همراه جاروبرقی صنعتی.
- کار در ارتفاع یا جای بی‌برق: GEX 185-LI روی باتری ۱۸ ولت بوش.
- پولیش رنگ خودرو: سنباده نه؛ GPO 11-180 S برای کل بدنه و GPO 12V-77 برای خش موضعی.
همهٔ سنباده‌ها را در دستهٔ سنباده برقی جهانبان کنار هم می‌بینید.
سوالات متداول
بهترین سنباده برقی برای نجاری کدام است؟
برای کسی که یک دستگاه می‌خرد، سنباده گرد اوربیتال؛ چون هم برداشت قابل قبول دارد و هم رد دایره‌ای جا نمی‌گذارد. اگر کار اصلی‌تان رنگ‌برداری از کار قدیمی است، سنباده تانکی را هم کنارش بگذارید.
فرق سنباده لرزان و سنباده گرد اوربیتال چیست؟
سنباده لرزان کفی مستطیل فقط در مدار ریز می‌لرزد و تا گوشه می‌رسد؛ سنباده گرد اوربیتال هم می‌چرخد و هم می‌لرزد، پس برداشتش بیشتر است ولی به گوشهٔ نود درجه نمی‌رسد.
انواع سنباده برقی برای دیوار و بتونه کدام‌اند؟
برای چند متر بتونه، سنباده گرد اوربیتال با کاغذ نرم کافی است. برای یک واحد کامل یا سقف، سنباده سقفی مثل GTR 550 با دور ۳۴۰ تا ۹۱۰ و مکنده، چون بدون نردبان به سقف می‌رسد و با مکنده، غبار گچ بسیار کمتری در هوا پخش می‌شود.
با سنباده برقی می‌شود ماشین را پولیش کرد؟
با سنباده گرد اوربیتالی که دور قابل تنظیم دارد و پد پولیش، برای کار سبک بله. برای پولیش کامل بدنه دستگاه پولیش دوار با دور کنترل‌شده درست‌تر است، چون حرارت را روی رنگ کنترل می‌کند.
سنباده تانکی برای ام‌دی‌اف مناسب است؟
روی ام‌دی‌اف خام برای صاف‌کردن لبه، با احتیاط. روی ام‌دی‌اف روکش‌دار نه؛ نوار در چند ثانیه از روکش رد می‌شود و آنجا سنباده لرزان یا گرد اوربیتال با درجهٔ نرم جای آن است.
سنباده درست را از روی کار انتخاب کنید، نه از روی توان موتور: برداشت سنگین با تانکی، پرداخت با گرد اوربیتال یا لرزان، دیوار و سقف با سنباده سقفی و رنگ خودرو با پولیش. اگر بین دو مدل مردد بودید، بگویید روی چه سطحی کار می‌کنید تا همکاران ما در جهانبان مدل مناسب را پیشنهاد کنند.
نظرات (۰)
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید!
